Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Hayat Tabloları, 2022-2024” raporunu yayımladı.
Buna nazaran, yeni doğmuş bir bireyin mevcut ölümlülük risklerine maruz kalması durumunda yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı olarak tanımlanan “doğuşta beklenen hayat süresi” Türkiye’de 2021-2023 periyodunda 77,3 yıl iken 2022-2024 devrinde 78,1 yıl oldu.
Doğuşta beklenen ömür mühleti, 2018-2019 devrinden sonra beş sefer üst üste kısalırken , 2022-2024’te beş periyot akabinde uzadı.
Verilere nazaran, 2021-2023 devrinde erkeklerde 74,7 yıl olan doğuşta beklenen hayat müddeti, 2022-2024 devrinde 75,5 yıl, bayanlarda ise 80 yıl iken 80,7 yıl oldu. Genel olarak bayanlar erkeklerden daha uzun müddet yaşamakta olup erkekler ve bayanlar ortasındaki doğuşta beklenen ömür mühleti farkı 5,2 yıl oldu.
Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki bireylerin ortalama kalan hayat müddeti 64,3 yıl oldu. Erkekler için bu mühlet 61,7 yıl iken bayanlarda 66,9 yıl oldu.
30 yaşındaki bireyler için eklenen hayat mühleti 50 yıl
Türkiye’de, 30 yaşında olan bir kişinin kalan hayat mühleti ortalama 49,9 yıl oldu. Erkekler için bu müddet 47,5 yıl iken bayanlarda 52,3 yıl oldu. Bu yaş için bayan ve erkek ortasındaki beklenen ömür müddeti farkı 4,8 yıl oldu.
Türkiye genelinde, 50 yaşında olan bir kişinin kalan hayat mühleti ortalama 30,9 yıl oldu. Erkekler için bu müddet 28,6 yıl iken bayanlarda 33,1 yıl oldu.
Eğitim düzeyi yükseldikçe beklenen hayat müddeti uzuyor
Türkiye’de eğitim seviyesine nazaran beklenen hayat mühleti incelendiğinde; eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen ömür müddetinin de uzadığı görüldü. Her yaştaki beklenen ömür müddeti, düşük eğitime sahip şahıslar ortasında daha az olurken, artan eğitim seviyesi ile birlikte beklenen ömür mühletinin de arttığı görüldü.
Cinsiyet ayrımında, eğitim seviyesine nazaran beklenen ömür müddetine bakıldığında, hem erkek hem de bayanlarda eğitim seviyesi yükseldikçe beklenen ömür mühletinin de arttığı tespit edildi. Yaşı 30 olan erkekler ve bayanlar için ortaöğretim altı eğitim düzeyi ile yükseköğretim eğitim düzeylerinde beklenen ömür müddeti farkının 5 yıl civarında olduğu görüldü.
Türkiye hem beklenen hem de sağlıklı beklenen hayat müddetinde AB’nin gerisinde
Avrupa ülkelerinde doğuşta beklenen hayat süreleri incelendiğinde, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ortalaması 81,4 yıl olarak açıklandı. Lihtenştayn, İsviçre ve İspanya beklenen hayat mühleti en yüksek ülkeler iken, Letonya, Bulgaristan ve Sırbistan ise beklenen ömür müddeti en düşük ülkeler oldu.
Avrupa ülkelerinde doğuşta beklenen sağlıklı ömür müddeti ise AB ülkelerinde 63 yıl iken, Türkiye’de ise 57,6 yıl oldu. Malta 71,4 yıl, İtalya 69,1 yıl, Bulgaristan ise 68,7 yıl ile Avrupa’da en yüksek sağlıklı hayat mühletine sahip ülkeler olurken, Letonya 52,8 yıl, Danimarka 56,2 yıl, Finlandiya ise 57 yıl ile en düşük sağlıklı hayat müddetlerine sahip ülkeler oldu.
