SEVCAN ERSÖZLÜ/BLOOMBERG HT ARAŞTIRMA
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yeni zarurî karşılık düzenlemesiyle TL’ye geçiş amacını aşağı çekti.
TCMB, bankalara gönderdiği yazıyla mecburî karşılık uygulamasında yeni düzenlemelere gitti. 5 Temmuz 2025’ten itibaren geçerli olacak uygulamada bankaların TL’ye geçiş maksat oranı aşağı çekildi. Düzenleme ayrıyeten reeskont kredilerinin kredi büyümesi hesaplamasından muaf tutulmasını da içeriyor.
Buna nazaran, mevduat bankalarının “Yenileme ve TL’ye Geçiş Oranı” yüzde 60’tan yüzde 40’a indirildi. İştirak bankaları için ise oran yüzde 45’ten yüzde 25’e düşürüldü. Bu amaç oranların altına düşen bankalara yüzde 8 kurul uygulanmaya devam edecek.
Yeni oranlar, zarurî karşılıklara faiz yahut telafi ödemesi yapılabilmesi için de geçerli olacak. Bankaların TL’ye geçiş oranı bu düzeylerin üzerinde olduğu sürece Merkez Bankası’ndan faiz yahut telafi ödemesi almaya hak kazanacak.
Düzenleme kapsamında ayrıyeten kredi büyümesine dayalı zarurî karşılık uygulamasında da değişikliğe gidildi. İhracat ve döviz kazandırıcı hizmetler için kullandırılan reeskont kredileri, kredi büyümesi amacı kapsamından çıkarıldı. Bu krediler bilanço içi büyüme hududuna dahil edilmeyecek.
Bloomberg HT’ye görüş veren bankacılık kesimi kaynakları TL’ye geçiş gayesinin aşağı çekilmesinin dal üzerinde hudutlu bir tesir yaratacağını belirtti. Bankaların mevcutta bu oranları rahatlıkla tutturdukları ve ek bir efor sarf etmeden gayesi karşılayabildikleri tabir edildi.
Zorunlu karşılıklara faiz yahut telafi ödemesi alma şartının gevşetilmesi bankalar açısından olumlu görülürken, TL’ye geçiş suratında bariz bir ivme değişikliği beklenmiyor.
Öte yandan reeskont kredilerinin büyüme gayesi kapsamı dışına çıkarılması ise bölümde uygulamada aslında gayri nakdi üzere izlenen bir kalem olması nedeniyle manalı bir kredi büyümesi tesiri yaratması beklenmiyor.
Düzenlemelerin genel olarak Merkez Bankası’nın TL’ye geçişi destekleyen fakat bankalar üzerindeki maksat baskısını hafifleten bir ince ayar olarak bedellendiriliyor.
Bloomberg HT kaynaklarının aktardığına nazaran, TCMB dün bankalara gönderdiği bilgilendirme yazısında, TOBB Nefes Kredisi’nin kredi büyümesi maksadı kapsamına dahil edilmeyeceğini iletti. Bu uygulama, bankaların kredi büyüme sınırlamalarını aşmadan KOBİ’lere finansman sağlamasına imkân tanıyacak.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Bankalar KOBİ’lere uygun şartlarda finansman takviyesi sağlamak emeliyle yeni bir TOBB Nefes Kredisi’ne imza attılar.TOBB’dan yapılan açıklamaya nazaran, TOBB Nefes Kredisi’ne müracaatlar 8-9 Temmuz prestijiyle gerçekleştirilecek. Birliğe bağlı oda-borsa üyesi şirketler, TOBB Nefes Kredisi müracaatlarını Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Akbank, Yapı Kredi, Denizbank ve Ziraat İştirak şubelerinden yapabilecek. KGF kendi öz kaynak takviyesiyle, bu kredilere yüzde 80 kefalet sağlayacak. TOBB Nefes Kredisi’nden bir firma, azami 2,5 milyon lira kredi kullanabilecek. Krediler 6 ay ödemesiz formda azami 36 ay vadeli olacak. Bloomberg HT kaynakları, dün TCMB bankalara gönderdiği bilgilendirme ile NEFES kredilerinin bankaların kredi büyüme maksadına takılmayacağına dair bilgilendirmenin yapıldığını tabir etti.
