Duran Doğan Packaging Genel Müdürü ve KASAD Başkanı Alican Duran, Bloomberg HT’de İstek Maliki’nin sunduğu Üst Seviye programına katıldı.
Duran’ın programda öne çıkan değerlendirmeleri şunlar oldu:
Aslında etraftaki kaidelerin eksiksiz olmadığı bir devirde olmamıza karşın yeniden de karton ambalaj çok düzgün dayanıyor. Batı Avrupa bizim için en büyük pazar, biz net ihracatçı bir bölümüz. Batı Avrupa’nın biraz daha geride olması bizi derinden etkiliyor.
Pazarda Çin en büyük hammaddeci lakin ABD apayrı bir mevzu. ABD bizim için fırsat, evvelce birinci 10’da bile olmayan Amerika pazarı şu anda 1 numaraya geldi ki bence 5 sene içinde kalan dokuz ülkenin toplamı bir Amerika etmeyecek.
Tabii ki politik olaylar yaşanmaz yalnızca endüstrideki koşullara bakarsak Amerika çok daha büyük bir pazar olacak Türkiye için. Avrupa’da resesyon devam ediyor lakin Amerika pazarında işler düzgün, Uzakdoğu ise çok kapasiteden ötürü çok yeterli değil ancak orada devlet sübvansiyonu var.
“Kredilere ulaşmak zor”
Sektör olarak üretime çok yatırım yaptık, hâlâ da yatırım yapmaya devam ediyoruz. Fakat arz-talepte dengesizlik var, Avrupa makûs olunca bu durum bize de yansıyor.
Bizim için mesela Irak da çok önemli bir pazar. Oraların konjonktür şartları düzeldiği vakit bizim için de çok daha yeterli olacak. Bütün bu handikapa karşın ihracatta %2’lik bir artış var ancak kârlılık boyutuna geldiğimiz vakit farklı bir tablo görüyoruz. Zira masraflarımızın hepsi TL bazlı lakin genel satış siyasetimiz euro ve dolar üzerine hasebiyle masraflarımızı TL’den ödeyip gelirlerimizi de euro ve dolarla aldığımızda bu bütün karlılığımızı eritiyor.
Ödemelerde de müşterilerimiz zorlanıyor, onlar zorlanınca biz peşin aldığımız hammaddeleri almak için bankalardan kredi almaya çalışıyoruz. Kredilere de ulaşmak çok güç. Faizler de yüksek, bu da bütün kârlılık kısmını öldürüyor. Yeniden de bölüm düzgün iş çıkarıyor, çift haneli EBITDA’lar var, öbür sanayi kollarına nazaran yeterli bir durumda olduğumuzu söyleyebilirim.
Merkez Bankası faizi düşürdü lakin pratikte biz bunu bankalardan alabiliyor muyuz, hayır alamıyoruz. Zira şu anda bankaların da kaynakları limitli ya da o denli söylüyorlar. Şu anda bir endüstrici yalnızca krediyle yatırım yapmayı düşünüyorsa ben ‘bir daha düşün’ derim çok riskli olur endüstride fazla risk almamak lazım.
“Fiyat tutturmakta zorlanıyoruz”
Şu anda alışılmış TL olarak üstte kaldığı için maliyetlerimiz bunu euro yahut dolara döndürdüğümüzde ne yazık ki bir de işçiliklerimiz yukarda kalıyor.
Dolayısıyla rekabette katma bedelli bir eser olmadığı sürece biz de fiyat tutturmakta zorlanıyoruz. Bu bizim için yapısal bir sorun olmaya başladı. Personellik fiyatlarımız iki kat arttı. Bu, endüstrici için çok yaşanabilir bir ortam değil. Bir an evvel daha rasyonel sayılara gelmeyi bekliyoruz. Avrupa’daki karton-ambalaj büyümesinin yüzde 50’si Türkiye ve Polonya’dan geldi. Bu, çok değerli bir şey.
Dalda dizaynın kıymeti
Prokarton Ödül Töreni’ni yaptık. 22 ülkeden 110 üniversiteden gençler katılıyor, bizim ülkemizden de çok önemli bir iştirak var ve Türk dizayncılar çok başarılı oldular. 30 projenin 10’u Türk’tü, ODTÜ ödül aldı, tıpkı vakitte bizim şirketimiz de ödül aldı. Natürel bunların hepsi bölümün itibarını artırmak için çok hoş şeyler.
Ambalaj hammaddeleri içindeki en şanslı hammadde karton zira yüzde 85 geri dönüştürülebiliyor. Yeni dünya tertibinde çevreyi korurken bir yandan da ekonomik savaş olacak. ‘Bir eser geri dönüştürülebilir mi?’ artık soru bunun üzerinden geliyor. Hammaddeniz geri dönüştürülebiliyorsa şanslısınız, aksi takdirde şanslı değilsiniz. İş bu kadar netleşti. Şu anda Brüksel’in son aldığı karar bu.
