Küresel piyasalarda İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimi piyasalarda belirleyici tema olmayı sürdürüyor.
Yeni süreç gününde ABD vadeli endeksleri düşüyor. Teknoloji paylarının öncülüğünde global pay senetlerinde görülen kısa periyodik toparlanma, Orta Doğu’daki gerginliğin artması ve ham petrol fiyatlarının yükselmesiyle zayıflamaya başladı.
İran’ın Basra Körfezi etrafındaki güç altyapısına yönelik ataklarını artırmasıyla Brent ham petrolü yüzde 2,6 artışla varil başına yaklaşık 103 dolara yükseldi ve piyasanın havasını bozdu. Asya payları ise Nvidia’nın açıklamalarının teknoloji paylarını desteklemesiyle ikinci gününde de yükseliş eğilimini sürdürdü.
Diğer yandan, dolar bir aydan uzun müddettir en büyük günlük kaybını yaşadı. Hazine tahvilleri tüm vade kümelerinde düşüş yaşarken, 10 yıllık ABD tahvil getirisi iki baz puan artarak yüzde 4,23’e çıktı. Altın ise beş gün sonra birinci defa yükseldi.
ABD Başkanı Trump Hürmüz konusunda yalnız kaldı
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın neredeyse yok edildiğini belirterek, başka ülkelere Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamaya yardım etmeleri tarafındaki davetini yineledi.
Pazartesi günü Beyaz Saray’da düzenlenen bir aktiflikte gazetecilere konuşan Trump, “Çok sayıda ülke bana yardıma hazır olduklarını söyledi — kimileri bu bahiste çok istekli, kimileri ise değil. Bunların kimileri, uzun yıllardır yardım ettiğimiz ülkeler” dedi.
Bu mevzuda kamuoyu önünde net bir tutum sergilemeyen ülkelere yönelik hayal kırıklığını lisana getiren Trump, dayanak istediği ülkeler ortasında yer alan Çin’den, ülkenin devlet başkanı Şii Cinping ile yapacağı tepeyi yaklaşık bir ay ertelemesini talep ettiğini söyledi.
ABD Başkanı savaşı denetlemek için Washington’da kalmasının kıymetli olduğunu belirtti. NATO ve öteki müttefiklerini eleştiren Trump, bu ülkelerin müdafaa için ABD’den “on milyarlarca dolar” talep ettiklerini, lakin kendilerinden istendiğinde harekete geçmediklerini ifade etti.
ABD Başkanı, savaşın yakında sona ereceğine inandığını da kelamlarına ekledi. Trump ayrıyeten 30’dan fazla mayın döşeme gemisini imha ettiklerini, fakat İran’ın Hürmüz’e nitekim mayın döşediğinden emin olmadıklarını belirtti. 7.000’den fazla gayenin vurulduğunu ve İran’ın “hava savunmasının yok edildiğini, radarlarının ve önderlerinin ortadan kalktığını” söyleyen Trump, petrol altyapısını gaye almak için Hark Adası’na yönelik taarruzları genişletme tehdidinde bulundu.
Öte yandan karşılıklı taarruzlar da sürüyor. Birleşik Arap Emirlikleri savunma güçleri insansız hava araçları ile füzeleri önlerken, ülke hava alanını yaklaşık iki saatliğine kapattı. İran, BAE’nin kıymetli bir petrol merkezi de dahil olmak üzere yeni amaçları vurdu.
BAE’nin Fujairah petrol ihracat terminali, pazartesi günü bir İHA saldırısının akabinde yüklemeleri süreksiz olarak askıya aldı. Bu, iki gün içinde gerçekleşen ikinci akın oldu. İsrail, Tahran’daki altyapıya daha fazla hava saldırısı düzenledi.
Suudi Arabistan, doğudaki petrol alanlarından batı kıyısındaki Yanbu limanına uzanan bir boru çizgisi üzerinden petrol pompalamaya başladı. Böylelikle, ham petrol ihracatının en azından bir kısmında boğazı kullanmaktan kaçınmasının sağlanması hedefleniyor.
