Avrupa Birliği (AB) Kurulu, AB’nin “Avrupa Güvenlik Hareketi (SAFE)” ortak savunma finansman programı kapsamında ulusal planları onaylanan 16 üye ülkeye birinci ödemelerin Nisan ayında yapılmasının beklendiğini açıkladı.
AB Kurulu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında onay süreci tamamlanan 16 ülkeye ait değerlendirmelerde bulundu.
Regnier, her bir plan kapsamında ilgili üye ülkenin Kurul ile finansman muahedesi imzalamasının mecburî olduğunu belirterek bu sürecin tamamlanmasının akabinde ödemelerin gerçekleştirileceğini söz etti.
Söz konusu 16 ülkeye yönelik ödeme sürecinin büyük ihtimalle bu yılın nisan ayında başlayacağını belirten Regnier, fon transferi için kısa bir mühlet daha beklenmesi gerektiğini lisana getirdi.
Öte yandan Regnier, şimdi onaylanmayan Çekya, Macaristan ve Fransa’nın savunma planlarının ise farklı ayrı değerlendirildiğini söyledi.
Bu üç plan ortasında direkt bir temas bulunmadığını belirten Regnier, her belgenin ilgili üye devletle hadise bazında ele alındığını ve sürecin mümkün olan en süratli halde ilerletilmeye çalışıldığını söz etti.
Fransa’nın planı bedellendiriliyor
Fransa’nın planına ait bir soruya karşılık veren Regnier, bu etapta hiçbir planın reddedilmediğini fakat birtakım evraklarda ek bilgilere muhtaçlık duyulduğunu belirtti.
Bazı planlarda talep edilen meblağların Kurul tarafından daha evvel onaylanan çerçeveyle tam uyumlu olmadığını tabir eden Regnier, bu nedenle teknik seviyede kimi düzenlemelerin yapılması gerektiğini söyledi.
Regnier, Fransız makamlarıyla yakın işbirliği içerisinde çalıştıklarını belirterek gerekli ek bilgilerin sağlanmasının akabinde planın kıymetlendirme sürecinin ilerleyeceğini kaydetti.
SAFE nasıl işliyor?
AB’nin Rusya’dan algıladığı tehdit, Ukrayna’da devam eden savaş ve ABD’deki Donald Trump idaresinin baskıları sonucunda belirlenen “savunmada 2030 hedefleri” kapsamında oluşturulan SAFE sistemi 29 Mayıs 2025’te yürürlüğe girdi.
Bu çerçevede AB ülkeleri, Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Bölgesi’ne dahil Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar euroya kadar kredi kullanarak ortak savunma tedariklerine katılabilecek. Bu ülkeler birebir vakitte birbirlerinin savunma sanayi eserlerinden ortak satın alım gerçekleştirebilecek.
Türkiye üzere AB’ye aday ülkeler ile Kanada üzere AB ile muahede imzalayan ülkeler de ortak tedarik süreçlerine katılabilecek. Fakat üretilecek bir savunma eserinin bileşenlerinin toplam kıymetinin yüzde 65’inin “Avrupa içinden” yani AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda’dan gelmesi gerekecek.
AB, 9 Eylül’de müracaat yapan 19 üye ülke ortasında 150 milyar euroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek hissesi 43 milyar 734 milyon euro ile Polonya alırken, Fransa’ya 16 milyar 217 milyon euro, İtalya’ya ise 14 milyar 900 milyon euro hisse ayrılmıştı.
Söz konusu ülkeler ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 prestijiyle AB Komitesi’ne sunmuştu.
