Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), “Belirsizlikle gayret, büyümeyi canlandırma” temasıyla, Ekonomik Görünüm Raporu’nu yayımladı.
Rapora nazaran, son birkaç ayda iktisat ve ticaret siyasetlerine ait belirsizlikler kayda kıymet artış gösterdi. Belirsizliklerdeki bu keskin artış, iş dünyası ve tüketici itimadını olumsuz etkilerken, ticaret ve yatırımları baskılamaya başladı.
Bu kapsamda OECD, global iktisada yönelik büyüme kestirimini aşağı taraflı revize etti. Global iktisatta geçen yılki yüzde 3,3 büyümenin akabinde kurum, büyümenin bu yıl ve 2026’da yüzde 2,9 olacağını öngördü. OECD’nin Mart’ta yayımladığı orta devir Ekonomik Görünüm raporunda, global iktisadın bu yıl yüzde 3,1 ve 2026’da yüzde 3 büyüyeceği kestirim edilmişti.
Ekonomideki yavaşlamanın yüklü olarak ABD, Kanada ve Meksika’da ağırlaşması beklenirken, Çin ve öteki ülkelerde de daha sonlu zayıflama yaşanacağı öngörülüyor.
Geçen yıl yüzde 2,8 büyüyen ABD iktisadında bu yıl yüzde 1,6 ve 2026’da yüzde 1,5 büyüme bekleniyor. OECD daha evvelki varsayımında, ABD iktisadının bu yıl yüzde 2,2 ve 2026’da yüzde 1,6 büyüyeceğini öngörmüştü.
Avro Bölgesi’nde ise büyümenin 2024’teki yüzde 0,8 düzeyinden daha evvelki raporda olduğu üzere bu yıl yüzde 1 ve 2026’da yüzde 1,2’ye çıkacağı varsayım ediliyor.
Çin iktisadının 2024’teki yüzde 5 büyümesinin bu yıl yüzde 4,7 ve gelecek yıl yüzde 4,3’e yavaşlayacağı öngörülüyor. OECD, Çin için daha evvel bu yıl ve 2026’ya yönelik sırasıyla yüzde 4,8 ve yüzde 4,4 büyüme öngörmüştü.
OECD, Türkiye ekonomik büyüme beklentisini yüzde 2,9’a düşürdü
Türkiye iktisadı 2023’teki yüzde 5,1 büyümenin akabinde 2024’te yüzde 3,2 büyüdü. Bu yavaşlama, iktisadın evvelki periyotlardaki iç tüketime bağımlılığından uzaklaşarak net ihracatın daha güçlü katkı sağladığı bir yine dengelenme sürecine girmesiyle gerçekleşti.
Türkiye’de enflasyon Nisan prestijiyle keskin formda gerilerken, Türk lirasında Mart’ta yaşanan paha kaybı, ithalat kaynaklı enflasyon üzerinde şimdilik sonlu bir tesir yarattı. Bu hudutlu tesirde, siyaset faizindeki son artışın da tesiri oldu.
OECD Türkiye iktisadının bu yıl ise yüzde 2,9 ve gelecek yıl yüzde 3,3 büyüyeceğini varsayım etti. OECD’nin evvelki iddiasında bu oranlar sırasıyla yüzde 3,1 ve yüzde 3,9 olarak hesaplanmıştı.
Rapora nazaran, daha sıkı finansal şartlar ve mali konsolidasyon hane halkı tüketimini sonlandırırken, bu yıl zayıf dış ticaret nedeniyle özel bölüm yatırımları ve ihracattaki büyümenin yavaşlaması lakin 2026’da kademeli halde toparlanması öngörülüyor.
Sıkı para siyasetine bağlı olarak enflasyonun kıymetli ölçüde gerilemesi, yıllık ortalama enflasyonun bu yıl yüzde 31,4’ten gelecek yıl yüzde 18,5’e inmesi bekleniyor. Yıllık enflasyonun 2026’nın son çeyreğinde yüzde 15 civarına düşeceği iddia ediliyor.
ABD’nin yüksek gümrük tarifelerinin Türkiye iktisadını dolaylı yollardan etkileyebileceği bedellendiriliyor. Bu kapsamda Türkiye’nin birtakım ihracat kesimleri, Avrupa’nın talebindeki muhtemel bir yavaşlamadan etkilenebilir.
Türkiye’nin ABD’ye mal ihracatında yüzde 10’luk genel gümrük tarifesine tabi olmasının, bu ihracatın toplam içinde yüzde 6 hisseye sahip olması ve GSYH’nin yaklaşık yüzde 1’ini oluşturması nedeniyle hudutlu bir tesir yaratacağı öngörülüyor.
Ayrıca Türkiye, 2018’den beri ABD’nin çelik ve alüminyuma uyguladığı tarifelere tabi olduğu için, bu alanda tüm ülkelere getirilen yüzde 25’lik tarifeden daha az etkileniyor.
2026 sonunda siyaset faizinin yüzde 25 olması öngörülüyor
Rapora nazaran, sıkı para siyaseti enflasyonun yavaşlamasında belirleyici oldu. Enflasyonun gerilemeye devam etmesi ve belirsizliklerin azalmasıyla, siyaset faizinde kademeli bir gevşeme için alan oluşması bekleniyor. Rastgele bir global yahut ticari tansiyon yaşanmadığı takdirde, siyaset faizinin 2026 sonunda yüzde 25’e düşeceği öngörülüyor.
Dezenflasyon sürecinin ilerlemesiyle, 2025 sonundan itibaren daha az sıkı para siyasetinin, tüketim ve yatırımları desteklemesi bekleniyor.
Bu kapsamda, Türkiye’de makro ekonomik istikrar siyasetlerinin sürdürülmesi ve enflasyonun kalıcı olarak maksada yaklaşması için istikrar öncelikli siyaset çerçevesinin korunması tavsiye edilirken, öngörülebilir bir siyaset ortamının yatırımcı inancını artırarak direkt yatırımların çekilmesine yardımcı olacağı varsayım ediliyor. Yapısal ıslahatların Türkiye’nin büyüme potansiyelini artırabileceği öngörülüyor.
Ayrıca, Türkiye’de bütçe açığının GSYH’ye oranının 2024’teki yüzde 4,9 düzeyinden 2025’te yüzde 3,3’e ve 2026’da yüzde 3’e inmesi, bu mali konsolidasyonun sermaye ve transfer harcamalarının azaltılması ve gelir performansının artmasıyla sağlanması bekleniyor.
