ABD ile İsrail’in başlangıç durumlarının birbirinden uzaklaştığına dair değerlendirmelerin arttığını lisana getiren Fidan, “Savaş varken müzakere edilmesi seçeneği pek mümkün görünmüyor. Lakin kısa müddetli ateşkes ilan edip bu mühlet zarfında müzakereye başlayıp ‘müzakereden sonuç alamazsam tekrar savaşa başlarım’ denilmesi ihtimalini de göz önünde bulundurmalıyız. İsrail, savaş mümkün olduğunca uzasın, İran’a daha fazla ziyan verelim üzere bir siyaset da izleyebilir. Bu yaklaşım karşısında ABD’nin alacağı tavır değer kazanacak. İsrail kendileri için kıymetli olan askeri ve sanayi amaçlarını ortadan kaldırmadan durdurmayacağı izlenimini veriyor. Suikastlar devam ediyor. Bu savaşı İsrail başlattı. Sorun, savaşı bitirmeye yönelik planlar olmaması değil. Sorun İsrail’in barış istememesi. Bu gerçeği her yerde, her fırsatta vurguluyoruz” formunda konuştu.
“Savaşın akabinde Türkiye’ye olan itimadın arttığını görüyoruz”
Bakan Fidan, savaşın ardından Körfez ülkelerinde kıymetli değişimlerin yaşanabileceğini belirterek, savunma sanayii alanında yeni arayışların gündeme gelebileceğini söyledi. Körfez ülkelerinin İran’dan beklentilerini ortaya koyabileceğini ve muhakkak kaideler karşılığında ekonomik iş birliğine yönelebileceğini söz eden Fidan, “İran da Körfez’deki ABD üsleri konusunda birtakım taleplerle ortaya çıkabilir. Şu da değerli bir nokta: Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve LNG Çin’e AB ülkelerine, Güney Kore, Japonya, Hindistan’a gidiyor. Bu ülkelerin beklentileri neler olacak? Bu savaşın akabinde Türkiye’ye olan itimadın arttığını görüyoruz. Başından beri ikircikli bir hal takınmadık. Yapılan yanlışları tüm taraflara açıkça söylediğimizi herkes görüyor. İran’a yapılanın da Körfez ülkelerine yapılanın da yanlış olduğunu en güçlü ve net halde gündeme getiriyoruz” dedi.
“Körfez ülkeleri, ‘Biz bu savaşın kesimi değiliz’ diyorlar”
İran tarafından Körfez ülkelerinin ağır atak altında bulunduğun dikkati çeken Bakan Fidan, şöyle devam etti:
“Körfez ülkeleri bu savaşta İran’ın kendilerini neden gaye aldığını sorguluyorlar, ‘Bizim bu savaşın çıkışıyla bir ilgimiz yok, o öteki bir konu’ diyorlar. Bize yapılan taarruz haksız bir taarruz ve bu akına karşı yanıt vermemiz gerekiyor diyorlar. Körfez ülkeleri hava alanlarını ve ülkelerindeki üsleri İran’a karşı kullandırmayacaklarını en başta deklare ettiler. ‘Biz bu savaşın modülü değiliz’ diyorlar. Ayrıyeten İran’ın askeri üsler dışında sivil altyapıya da ekonomik gayelere de akın yaptığını, bunun kasıtlı olduğunu söylüyorlar.”
“Başından beri yaptığımız bütün tahlillerin yanlışsız çıkması bizi üzüyor”
Mevcut durumun devam etmesi halinde Körfez ülkelerinin karşı tedbir almak zorunda kalabileceklerini lisana getirdiğini aktaran Fidan, “Toplantıda biraz da bu mevzudaki son ikazlarını yaptılar. Son ağır ataklar da bunu tetikledi. Risk arttı. Bu durumun tüm bölgeyi içine çekecek uzun müddetli bir savaşa hakikat gitmesini biz hiçbir formda dilek etmiyoruz. Savaşın bir an evvel sona ermesi için dün Riyad’da yapılan toplantı üzere başta bölgesel teşebbüsler olmak üzere tüm diplomatik tabanları kullanmaya devam edeceğiz. Maalesef başından beri yaptığımız bütün tahlillerin hakikat çıkması bizi üzüyor. Bir taraftan da geleceğe yönelik daha sağlıklı atmak için Türkiye’nin sesine ve görüşüne ne kadar muhtaçlık duyulduğunu görüyoruz” sözlerini kullandı.
Bakan Fidan, Riyad’da düzenlenen toplantının İran’ın bölge ülkelerine yönelik hücumlarının ele alınması emeliyle gerçekleştirildiğini kaydetti. Fidan, “Savaştan direkt yahut dolaylı olarak etkilenen bütün bölge ülkeleri masa etrafındaydı. Ortak bir akıl araması gayeliydi. Herkes durumun aciliyetini ortaya koydu. Tek gündem unsurlu bir toplantıydı. Ortak açıklama da bunu yansıtıyor. Biz ilkesel tavrımızı sürdürüyoruz. Hem İsrail’in saldırganlığına ve yayılmacılığına hem de İran’ın savaşı bölgeye yaymaya yönelik hareketlerine karşı çıkıyoruz” diye konuştu.
Türkiye’nin hem İsrail’in saldırganlığına hem de İran’ın savaşı yayma eforlarına karşı olduğunu vurgulayan Fidan, toplantıda İsrail’in savaşın ortaya çıkmasındaki rolünü de gündeme getirdiklerini söyledi.
Arabuluculuk ve Türkiye’nin rolü
Bakan Fidan, Türkiye’nin istikrar odaklı bir yaklaşım benimsediğini belirterek, taraflar ortasında kazanım ve üstünlük arayışının öne çıkmasının tahlili zorlaştırdığını söz etti. Türkiye’nin hem yanlışsız teşhisler hem de yapan teklifler sunduğunu lisana getiren Fidan, güçlü ve istikrarlı bir siyaset izlemeye devam edeceklerini kaydetti.
“AB ile alakalarda muhakkak bir istikrarı koruyoruz, daha düzgüne de gidebilir”
Avrupa Birliği üyeliğinin Türkiye için stratejik maksat olmaya devam ettiğini vurgulayan Bakan Fidan, Avrupa tarafında da bu süreci ilerletecek siyasi iradenin ortaya çıkması gerektiğini söyledi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize serbestisi bahislerinde görüşmelerin sürdüğünü belirten Fidan, şu tabirlere yerdi:
“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize serbestisi sıkıntıları kıymetli. Bunlarla ilgili görüşmeye devam ediyoruz. İlgilerde muhakkak bir istikrarı koruyoruz, berbata gitmiyor, daha güzele de gidebilir. Yasadışı göç, terörle çaba üzere bize muhtaçlık duydukları çeşitli alanlar var. Gerek vatandaşlarının İran’dan, Orta Doğu’dan vesaire tahliye olması üzere bahislerde da daima kapımızı çalıyorlar. Bu mevzularda da gerekli dayanağı veriyoruz. Aslında askeri imkanlarımız da ortada. Vize serbestisi konusunda geriye kalan altı unsur üzerinde de ilgili kurumların çalışmaları sürüyor.”
