Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Bloomberg HT – Habertürk ortak yayınında soruları yanıtladı.
Aselsan’ın ürettiği Çelik Kubbe’nin değerli bir proje olduğunu belirten Yılmaz son 22 yılda savunma sanayi alanında bir ihtilal yaşandığını kaydetti. Yılmaz “Artık ihracatçı hale geldik. Geçmişte parasını ödediğimiz halde alamadığımız eserleri artık biz diğerlerine ihraç eder hale geldik.
Çelik kubbe de çok katmanlı entegre bir hava savunma sistemi. Değişik sistemlerin entegre çalıştığı ve tesirli bir savunma sistemi. Savunma sanayi tıpkı vakitte iktisadın de çok kıymetli modülü. Ekonomik katma kıymeti büyütüyor, ihracat ve istihdam oluşturuyor. Savunma endüstrimiz geliştikçe Türkiye katma kıymeti daha yüksek bir iktisat inşa edecek. Bu teknolojiler sivil sanayilere de sirayet ediyor. Her bakımdan savunma sanayiinde aldığımız ara kıymetlidir. Bugün 100 milyar dolar üzerinde proje portföyümüz var” tabirini kullandı.
“AB ile her vakit olumlu gündemden yanayız”
AB ile ilgileri kıymetlendiren Yılmaz Türkiye’nin AB ile münasebetlerinde iki tarafın da kazanacağı çok fazla alan olduğunu kaydetti.
Yılmaz “Yeni bir global ortam oluştu. Eski liberal global sistem zayıflamış durumda. Memleketler arası hukuk diye bir şey kalmadı. İsrail’in yaptıkları ortada. Yeni bir ortamdayız. Güvenlik kaygıları tüm dünyada artmış durumda. Bu ortamda Türkiye AB münasebetlerinde yeni bir alan açılmış üzere görülüyor. Biz bunu yalnızca güvenlik eksenli iştirak olarak göremeyiz elbette. Güvenlik olağan ki çok değerli. Ancak bunun ötesinde ekonomik bağlarımız de çok kıymetli. Gümrük Birliği modernizasyonu, vize serbestisi ve kolaylaştırması üzere hususlar var. Objektif ortak çıkarlarımız var. Birlik üyesi birtakım ülkeler Türkiye aksisi siyasetleri AB üzerinden yansıtmaya çalışıyorlar. Yeni ortamda inşallah bunları aşarız. Biz olumlu gündemden yanayız. Ukrayna-Rusya vesilesiyle yakın bir durum oluşmuş durumda. Sayın Cumhurbaşkanımızını temsilen liderler seviyesinde birkaç gönüllüler toplantısına katıldım. İnşallah bu gelişmeler yeni perspektife yol açar. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi iki tarafın da lehinedir. ABD, Avrupa ile mutabakat yaptı. Hala Çin, Uzakdoğu ile muahedeler sağlanmış değil. Bu mevzuyu yakından takip ediyoruz. Bize uygulanan tarifeler en düşük nispetlerde. Türkiye yeni süreçte büyük fırsatlarla karşı karşıya” diye konuştu.
Yılmaz AB ile vize konusunda bir karar verildiğini belirterek, “Şimdi çarçabuk ilgili kimi adımlar atılacak. Bu karar alındı fakat tam manasıyla uygulamaya geçtiğini söyleyemeyiz. Bilhassa iş dünyasına dönük daha rahatlatıcı adımlar atılacak. Komite bu kararı verdi” dedi.
“Enflasyonla ilgili bağlantısı uygun yapmak durumundayız”
14 aydır enflasyonun düştüğünü kaydeden Yılmaz, enflasyonda 42 puanlık bir düşüş gerçekleştiğini kaydetti. Yılmaz “Resmin bütününe bakınca istikametimiz hakikat tarafta. Programınızı kararlı biçimde uyguluyorsanız gayenize ulaşırsınız. Bu sene sonu yüzde 20’li sayıları görüyoruz, 2026’da artık yüzde 10’lu sayılardan bahsedeceğiz. Tek haneli sayılara kadar gayretimizi sürdüreceğiz. 2027 yılında tek haneli sayıları göreceğiz.” dedi.
Yılmaz enflasyonla ilgili bağlantısı güzel yapmak durumunda olduklarını kaydederek şunları söyledi; “Enflasyonda gidiş ortada. Faizde düşüş bekliyoruz. Bütün dünyada hane halklarının enflasyon öngörüleri piyasa iştirakçilerinden daha yüksek olur. Bu genel durum. Hane halkı geçmişe bakar. Piyasa iştirakçileri ise daha profesyonel, gelecek odaklı varsayımlar yapar. Bizde piyasa iştirakçilerin enflasyon beklentisi 22,8’e düşmüş durumda. Vatandaşımızda şimdi yüksek beklenti var. Geçmişe nazaran vatandaşımızın beklentisinde de düşüş var. Vatandaş o denli bekleyince talepleri de o denli şekillendiriyor. Bu beklentileri kırmanın iki boyutu var. Birincisi enflasyonu düşürmek. Düşürdükçe o algılar kırılıyor. İkincisi bağlantı. Enflasyonla ilgili gidişatın bağlantısını güzel yapmak durumdayız. G20 toplantısında Merkez Bankalarının tartışması olmuş, toplumsal medyanın bağlantıya tesiri diye. Bizim irtibat tarafında da daha çok uğraş göstermemiz lazım. Enflasyonda başarıyı anlatmak ve o psikolojiyi kırmak kıymetli. Toplumsal bilimlerde kendini gerçekleştiren kehanet diye bir şey var. Herkes gerçek ya da eğri bir şeye inanırsa sonuç oraya gidiyor. Gerçek siyasetlerle ve bağlantılarla beklentileri daha makul seviyeye getireceğiz. ” formunda konuştu.
“Birçok göstergede OVP’den daha düzgün noktadayız”
Yılmaz birçok göstergede OVP’den daha güzel noktada olunduğunu belirterek “OVP’de makro ekonomik göstergeler, büyüme, cari açık, ithalat-ihracat sayıları. Burada güncelleme yapılacak. İkincisi bütçenin büyüklükleri. Üçüncüsü yapısal ıslahat başlıkları. Makro göstergeleri Eylül ayının birinci haftasında tamamlamamız gerekiyor. Bütün kurumlarımızla çaışıyoruz. Bunları tamamladığımızda açıklayacağız. Büyüme tarafında çok büyük sapma beklemiyoruz. Bir ölçü amacın altında olabilir. Cari açıkta geldiğimiz nokta 1,5 civarı bir sayı görünüyor. Birçok göstergede OVP’den daha yeterli noktadayız. Kestirimlerde 12’den vurma diye bir şey beklememek lazımdır. Dünya dinamik, değerli olan doğrultu.” dedi.
“Dış finansman maliyeti geriledi”
Yılmaz “Sanayiyi çok kıymetli görüyoruz. Her vakit yanında olma çabası içindeyiz. Enflasyon düşme eğiliminde. Faizler de düşüş döngüsüne girmiş durumda. Önümüzdeki periyotta finansal şartların çok daha güzelleşeceğini rahatlıkla tabir edebiliriz. Cari açığımız düştüğümüz için dış finansana gereksinimimiz azaldı. Ülke risk primi düştüğü için dış finansmanın maliyeti geriledi. Şu anda dış finansman açısından baktığınızda maliyetler düşüş eğiliminde. İçeride finansal bir devir yaşandı, olağanlaşma süreci oldu. Merkez Bankamızın rezervleri tarihi yükseliş periyodunda. KKM’den çıkışı gerçekleştirdik. Endüstride ikinci çeyrekte bir toparlanma olduğunun farkındayız. Son açıklanan sayılarda yüzde 8 üzere büyümeye işaret ediyor.” diye konuştu.
“Sanayimizde perspektif olumlu diyebiliriz”
Yılmaz şu açıklamaları yaptı; “KOBİ’lerde çalışan başına 2500 TL takviye uygulaması başlattık. Genel manada istihdamdan bahsedecek olursak mesleksel eğitimden çalışma hayatında yeni modellere kadar birçok çalışmamız var. Bunları da hayata geçireceğiz. İstihdam tıpkı vakitte insanların hayatını değiştiren bir hadise. Münasebetiyle istihdamı en temel alanlardan biri olarak görüyoruz. Genç ve bayan istihdamını destekliyoruz. İstihdamda oldukça ara aldık ancak hala gitmemiz gereken yol var. Endüstride yatırım ortamının güzelleşmesiyle, finansal şartların güzelleşmesiyle, selektif politikalarımızla giderilecek bir alan. Endüstrimizde perspektif olumlu diyebiliriz. Bir mühlet sonra taşlar daha yerine oturacak. Ayrıyeten endüstride dönüşüme muhtaçlık var. Lojistiği güçlendirmek gerektiğine inanıyoruz. Demir yollarıyla, organize sanayi bölgeleriyle, limanların kontağını önceliklendirmiş durumdayız. Güç konusunda maliyetlerini düşürecek halde Güç Bakanlığımızın uğraşları var.”
“KKM’nin maliyeti de, yararı da oldu”
Kur Muhafazalı Mevduat’ın başından itibaren süreksiz bir düzenek olduğunu kaydeden Yılmaz “KKM’nin bir maliyeti var ancak yararı da oldu. Daima bir tedbir olarak öngörülmemişti. Kanunu da süreksiz bir unsur olarak yapmıştık. O periyodun gereksinimiydi, vazifesini gördü. Piyasaları da rahatsız etmeden kademeli biçimde 2,5 yılda bu noktaya getirdik. Başarılı bir operasyon oldugunu söyleyebilirim. Başından itibaren süreksiz bir düzenekti, vazifesini muvaffakiyetle yaptı artık buna gereksinim kalmadı” yorumunu yaptı.
